به مناسبت پنجاهمین سال درگذشت دکتر محمد خزائلی'>خزائلی:حسین عبدالملکی، پژوهشگر بهمناسبت پنجاهمین سال درگذشت دکتر محمد خزائلی نوشت: با گذشت نیم قرن از درگذشت این دانشمند و محقق بزرگ نابینای معاصر هنوز هم تأثیرات فرهنگی، اجتماعی و علمی چندوجهی وی پابرجا و قابل لمس است.خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)در یادداشتی از حسین عبدالملکی آورده است:صورت کشیده و استخوانی، ردهای برجایمانده از آبله بر چهره و عینکی سیاه بر چشم، شاخصههای مهم تصویری است که بیشتر جوانان اهل فرهنگ دهه ۴۰ و ۵۰ حتی اگر او را به اسم نشناسند، با دیدن عکسش در پس خط غبارآلودهِ زمانی به درازنای نیم قرن، چهرهاش برایشان آشنا مینماید.«محمد خزائلی» به واسطه مدارس و آموزشگاههای زنجیرهای خزائلی، تأسیس مدارس شبانه برای درس خواندن دانشآموزان بزرگسال، ایجاد آموزشگاهها و کلاسهای کمک آموزشی برای شرکت در کنکور و ورود به دانشگاه، حضور فعال در مراکز علمی و محافل ادبی و فرهنگی، نمایندگی مجلس شورای ملی در بیست و دومین دوره آن و البته اقدامات مختلفی که در زمینه نابینایان انجام داد، بهعنوان شخصیتی فرهنگی و علمی شناخته شده در دهههای ۴۰ و ۵۰ به شمار میرود.در حوزه نوشتن و تألیف و ترجمه نیز اگر خزائلی مشهورترین نویسنده نابینا در ایران نباشد، به جرئت یکی از تأثیرگذارترین آنهاست. نوشتن یادداشتها، مقالات و مطالب علمی، ادبی و فرهنگی در مجلات تراز اول آن روز و البته تأسیس مجله «روشندل» که در کنار انتشار اخبار مربوط به نابینایان، مجله وزینی در حوزه علم، ادب و فرهنگ محسوب میشد و تعداد قابل توجهی از نخبگان، ادبا و مشاهیر دهه ۴۰ شمسی مشترک آن بودهاند، گوشه ای از فعالیت های وی در این زمینه است. در این میان، در زمینه نگارش و ترجمه کتاب نیز تعداادامه مطلب

روایتی از موسیقی دان نابینایی که سازهایش قبل از خودش رفتند حسین عبدالملکیبه گزارش خبرگزاری خبرآنلاین حسین عبدالملکی در یادداشتی آورده است:اوایل دهه ۸۰ برای آموزش کامپیوتر به خانه یکی از مدرس های نابینا رفته بودم. در میانه آموزشمان که البته بیشترش را گپ زدن و صحبت کردن از هر دری تشکیل میداد؛ دوستم و به عبارتی همان مدرس، تماس تلفنی ده دقیقهای داشت، فردی که آن طرف خط بود، چند سؤال درباره رایانه پرسید و البته طلب بازی کامپیوتری نابینایی کرد؛ که قرار شد به شکل هایپرترمینال برایش فرستاده شود البته بعد از پایان به اصطلاح جلسه آموزش من. بعد از پایان تلفن، دوستم گفت فردی است ۶۰ ساله و بسیار درست و حسابی، موسیقیدان است، اهل اراک، ساکن تهران و درسخوانده دانمارک در حوزه موسیقی. استاد کوک پیانو و ساز اصلیاش نیز ویولن است و...این آغازین پرده از آشنایی من با مرحوم استاد نصراله شیرینآبادی فراهانی بود و هیچوقت فکرش را نمیکردم که ۱۳، ۱۴ سال بعد، این آشنایی ابعاد بسیار متنوع دیگری نیز پیدا کند. فردی که همین چند روز پیش در تقریباً ۸۰ سالگی به درود حیات گفت و رفت. جزء چند دانشآموز اولین مدرسه رسمی نابینایان در تهران (کانون آموزش و تربیت) در منطقه «انبار گندم» بود؛ مدرسهای که هرچند عمر آموزشیاش کوتاه بود و شاگردانش اندک، اما عجین شدن آموزش بریل و درسهای معمولی با موسیقی آن هم با تدریس اساتید بزرگی چون «علینقی وزیری، سیمین آقارضی و...» پایهای شد برای طلوع موسیقیدانانی بزرگ و نوازندگانی چیرهدست در میان نابینایان.برگردیم سر حرف اصلی خودمان، از همان اوایل دهه ۸۰، دیگر چیزی از نصراله شیرینآبادی نشنیدم و اگر هم چیزی بوده، قطعاً به حدی جستهگریخته بوده که جایی را در ذهنم اشغال نکرده استادامه مطلب

گزاره هایی در چاره یابی نجات خط بریل در ایران (بخش دوم)به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، حسین عبدالملکی در یادداشتی آورده است:در اولین یادداشت از این سلسله نوشتار اشاره رفت که: 1-«کمرنگ شدن»، «افول» و «به حاشیه رفتن تسریعی بریل در ایران» نهتنها امری طبیعی و همسان روندهای جهانی نیست؛ بلکه مستلزم مداخلهای آنی، البته به شکلی کارشناسی و با نظرداشت همۀ جوانب از طریق اتخاذ مجموعهای از سیاستهاست.2-جهت هرگونه تصمیمسازی در این زمینه و اتخاذ و کاربست مجموعهای از سیاستها در نگاهی حداقلی، توجه به دو سطح «در حوزه بریل فارسی چه رخ داده؟» و «در حوزه بریل فارسی چه باید کرد؟» ضروری مینماید که ابتدا باید به «در حوزه بریل فارسی چه رخ داده؟» بپردازیم.3-در این راه، اگر هر آنچه حول بریل در ایران چه در بُعد سختافزاری و چه نرمافزاری شکل یافته را «زیستبوم بریل فارسی» بنامیم، این زیستبوم در ابتدا، توان حفظ و ارتقاء جایگاه بریل فارسی در تأمین نیازهای اطلاعاتی نابینایان را داشت؛ اما بهتدریج و بهویژه در دو دهه اخیر، قدرت مانور و توان حمایتگری آن به دلایلی به شدت تحلیل رفته است.و 4- مهمترین دلیل در این زمینه ایجاد برخی دوگانهها، عدم گذار از آنها و البته ناتوانی بریل فارسی در نشان دادن واکنش مقتضی نسبت به آنهاست که باعث به حاشیه رفتن «بریل» در سبد مطالعاتی نابینایان شده است که این معضل، شایسته تبیین، بررسی و آسیبشناسی است تا از این رهگذر به «در حوزه بریل چه باید کرد؟» برسیم.و اما:فارغ از مباحث تئوریکی که حول نحوه شکلیابی دوگانهها، انواع آن و چگونگی کنش و واکنش بین آنها قابل طرح است، در تمامی دوگانههایی که در این سلسله نوشتار محل بحث واقع میشود، از یکسو، «بریل» بازیگر اصلی شکلیابی تمامادامه مطلب

به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، حسین عبدالملکی در یادداشتی آورده است:بهطورکلی ادبیات موجود درباره ورود بریل'>بریل به ایران'>ایران و گسترش آن در دهههای نخست، صرفاً حاوی نکاتی بسیار گذرا و محدود بوده که بیشتر ناشی از دردستنبودن منابع قابل اتکاء و دادههای متقن و البته روشن و جامع در این زمینه است. در بخشهای پیشین این سلسله نوشتار که از نظر گذشت (بخش یک و بخش دو):۱-در موازات بررسی شرایط کلی حاکم بر خط بریل فارسی و زیستبوم متصور برای آن، به شکلی گذرا و کلی مباحث نظری حول چگونگی شکل یابی دوگانهها، انواع و سازوکارهای مترتب بر آن، طرح و واکاوی شود.۲-بر این مبنا، نه تنها ایجاد و دامن زدن به برخی دوگانهها در دسترسی نابینایان به منابع اطلاعاتی و عدم گذار صحیح و کارشناسی شده از آنها، سهمی مهم در به حاشیه رفتن تسریعی بریل در ایران را به خود اختصاص میدهد، بلکه با توجه به تقدم چنددههای ابداع و گسترش بریل فارسی نسبت به وجوه متناظر آن در شکل یابی تمام دوگانههای فوقالذکر، طبیعتاً نقصانها و آسیبهایی جدی در خود زیستبوم بریل فارسی وجود داشته است که در مواجهه با هر یک از وجوه متناظر، نتوانسته نقش و جایگاه خود را در تأمین نیازهای اطلاعاتی نابینایان حفظ و تثبیت نماید که این نقصانها و آسیبها ناشی از «خودبسندگی زیستبوم بریل فارسی» است.۳-از سوی دیگر، ضمن تلقی برههای کوتاه و مهم (۱۳۳۵-۱۳۴۵) بهمثابه «پیچ حساس حیات آموزشی نابینایان و ازجمله بریل فارسی» و تبیین و تشریح رخدادهای این بازه زمانی بسیار مهم، وجه مشترک تمامی این رخدادها و تحولات، تأثیرپذیری از «زیستبوم خودبسنده بریل فارسی» قلمداد گردید.اما جهت تبیین و واکاوی «زیستبوم خودبسنده بریل فارسی» که درواقع، مبنا و پایه ظهور برخی نقصانها و آسیبادامه مطلب

گزاره هایی در چاره یابی نجات خط بریل در ایران/بخش اولحسین عبدالملکی به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، حسین عبدالملکی در یادداشتی آورده است:اختراع «بریل» راهبردی جایگزین را، جهت دسترسی بدون واسطه به متن پیش روی نابینایان نهاد، تا گذشته از همه ضعف ها، محدودیت ها و تفاوتهای مستتر در آن، کارویژهها و کارکردهای متنوع و متعدد «خط» را برای این افراد به منصه ظهور گذارد.نقطه درازای خط، «نظام ترکیب نقطهها» در تراز «حروف الفبا»، و البته قرارگیری «انگشت و حس لامسه» به جای «چشم و قوه باصره» به مثابه کانال دریافت، پردازش و خوانش داده و اطلاعات.اختراع شگرفی که قریب به دو قرن است به شکلی بالقوه به چندین میلیون انسان در سراسر جهان توان خواندن و نوشتن بخشیده و به واسطه همین تأثیرات چندوجهی و بنیادیاش، چهار ژانویه هر سال (روز تولد لویی بریل) از سوی سازمان ملل «روز جهانی بریل» نامگذاری شده است. خط برجستهای که در فرانسه بنیاد نهاده شد و به تدریج و البته با شدتی روزافزون مرزها را درنوردید و در سال 1304 (1925) توسط کشیشی آلمانی به ایران رسید و مقدمات ابداع «خط بریل فارسی» فراهم شد. با تمام نشیب و فرازها خط بریل امروزه در ترازی جهانی، خطی رسمیت یافته برای افراد با آسیب بینایی محسوب میشود؛ اما با تمامی این تفاسیر، بدون تعارف در حال حاضر «بریل در ایران اصلاً حال خوبی ندارد». کمرنگ شدن و به حاشیه رفتن تسریعی آن در دسترسی به منابع مطالعاتی و تأمین نیازهای اطلاعاتی نابینایان در موازات داشتن تبعاتی چندوجهی نه تنها طبیعی نبوده؛ بلکه نیازمند مداخلهای آنی جهت چاره یابی و نجات آن است. البته مداخلهای کارشناسانه مبتنی بر دادههای متقن و با نظرداشت تمامی جوانب.در این راستا، باید «آنچه بر خط بریل فارسی رادامه مطلب

مشاور فرهنگی انجمن نابینایان ایران به مناسبت روز «عصای سفید» به ایبنا گفت:عبدالملکی اجرای معاهده مراکش را مطالبه جدی جامعه نابینایان دانست و پیشنهاد کرد، کارگروه مشترک با همکاری سازمان بهزیستی و وزارت فرهنگ برای توقف بحران دسترسی نابینایان به کتاب تشکیل شود.حسین عبدالملکی، مشاور فرهنگی انجمن نابینایان ایران در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بهمناسبت روز «عصای سفید» درباره وضعیت کنونی تولید کتاب برای نابینایان، گفت: با توجه به اینکه بیشتر منابع اطلاعاتی برای افراد بینا آماده شده است، کمبینایان و نابینایان در همه کشورها با مشکل عمیق فقر اطلاعاتی روبهرو هستند؛ این چالش جدی و مهم با شدت و ضعفهای متفاوت وجود دارد؛ درحالیکه میدانیم افراد در هر سن و موقعیتی باید به اطلاعات دسترسی داشته باشند.عبدالملکی با اشاره به یکی از کنفرانسهای ایفلا با موضوع اهمیت دسترسی نابینایان به منابع اطلاعاتی، عنوان کرد: در این کنفرانس گفته شد، دسترسی به اطلاعات برای همه مردم خیلی مهم است؛ اما نابینایان بهدلیل نبود منابع کافی به این منابع دسترسی ندارند و از فقیرترین گروههای جامعه در دسترسی به این منابع هستند.وی با بیان اینکه فقر اطلاعاتی موجب ایجاد فقرهای مضاعف بعدی در زندگی برای نابینایان میشود؛ بنابراین حساسیتهای زیادی درباره آن وجود دارد، ادامه داد: در هر استان، نابینایان نخبه، وکیل، نویسنده، مترجم و ... زیادی داریم اما این افراد به منابع اطلاعاتی، دسترسپذیری زیادی ندارند و این مساله یک چالش بزرگ برای نابینایان به شمار میآید.طی دهههای اخیر نیز گستره دسترسیها به شکل شدیدی افزوده شده و این نیازها تنوع پیدا کرده است، در گذشته نابینایان به سراغ یکسری مشاغل مشخص میرفتند اادامه مطلب

نابینایان در ایران و کژکارکردهای روز ایمنی عصای سفیدحسین عبدالملکیبه نقل از خبرگزاری ایرنا، حسین عبدالملکی در یادداشتی به مناسبت ۲۳ مهر مصادف با ۱۵ اکتبر (روز ایمنی عصای سفید) آورد:در چند روز اخیر، حال و هوای تماس ها و پیام هایم در نبود آزاردهنده واتساپ که هیچ پیام رسان داخلیِ دسترس پذیری نیز وجود ندارد که جای آن را برایم بگیرد، کاملاً عوض شده. تبریک، پشت تبریک، برای پیشواز روزی که هنوز نیامده که البته فلسفه و دلیل واقعی تبریکش نیز بعد از سال ها همچنان برایم غیرقابل هضم و دارای علامت سوال بزرگی است؛ آکنده از اشارت های ریز و درشت به توانمندی های نابینایان و نشاندن این افراد بر مرتبه قدسیت بی حد و حصر، که حتی اگر بر رفیع ترین کرسی تخیل هم جلوس کنی، باز غیرقابل باور، و هضمش سخت است؛ و البته دعوت برای برنامه های پُرشمار در گرامیداشت این روز.امسال سعی کردم از دعوت کنندگان هر مراسم، کلیتی از برنامه و به اصطلاح سین مراسم را بپرسم. طبق معمول سخنرانی چند مسئول و رئیس انجمن ها، چند برنامه موسیقایی و دکلمه ای و بعضاً تقدیر از چند نابینا و تنگش احتمالاً پذیرایی و ناهاری البته با چاشنی حضور پرشمار خیرین که زینت بخش بسیاری از این مراسم هستند؛ و حتی گاهی تعدادشان چند برابر مدعوین نابیناست!به مانندِ سال های پیش، نشست های نیز برگزار می شود؛ نشست هایی با برخی از مسئولین برای طرح دغدغه ها و مشکلات نابینایان که صد البته بعضاً تشابه و تجانس چندانی بین افراد مدعو با حوزه کاری آن مسئول محترم نبود.به یاد سال های قبل افتادم که شاعر نابینا را به دیدار قانونگذار بردند و نویسنده را به دیدار مسئول ورزشی و بعضاً هم قرعه فال در همین جلسات نامتجانس به نام این کمترین هم می افتاد؛ و صد البتهادامه مطلب

سخنان حسین عبدالملکی در آیین سپاس رادیو فرهنگ، یادبود محمد خزائلی

برنامه« آیین سپاس» جمعه ۱۷ دی ماه  ویژه یادبود «محمد خزائلی»، چهره فقید فرهنگی از رادیو فرهنگ با سخنانی از حسین عبدالملکی (پژوهشگر )، شایسته خزائلی (دختر دکتر خزائلی) و محتشم مومنی (دبیر و پژوهشگر ادبی) در بررسی زندگی و آثار محمد خزائلی پخش شد.

متن کامل این برنامه در سایت ایران صدا قابل دسترسی است: 
 

امکان حضور در کتابفروشی جزو حقوق معلولان استبه نقل از ایبنا، کارشناس حوزه معلولین کتابخانه ملی گفت؛امکان حضور در کتابفروشی جزو حقوق معلولان استحسین عبدالملکی، معتقد است دولت باید با پیشبینی یکسری مشوقها برای تاسیس کتابفروشی ویژه معلولان به احقاق حقوق آنها توجه کند.امکان حضور در کتابفروشی جزو حقوق معلولان استبه نقل از خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آخرین باری که یک معلول جسمی ـ حرکتی، نابینا و یا فرد ناشنوا را در کتابفروشیها دیدهاید، به خاطر دارید؟ دلایل مختلفی برای ندیدن این افراد در راسته کتاب تهران و یا دیگر کتابفروشیهای شهر و کشور وجود دارد. ازجمله اینکه طی 16 سال اخیر، تنها 25 جلسه «ستاد مناسبسازی فضاهای شهری» تشکیل شده که به معنای تشکیل دو جلسه در سال بهطور متوسط استزهرا شمس احسان، رئیس کمیته اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران، در هفته معلول سال جاری اعلام کرد؛ ردیفهای مربوط به حوزه مناسبسازی در سالهای 1399 و 1400 به ترتیب 415 و 356 میلیارد تومان اعتبار مصوب است اما میزان عملکرد و اقدامات انجام شده، انطباقی با بودجه مصوب ندارد و عقبافتادگی جدی در حوزه مناسبسازی فضاهای شهری بهخصوص در سال 1399 وجود داشته بهطوری که عمده پروژههای این سال، شامل مناسبسازی 44 بوستان، 500 کیلومتر معبر پیاده و 88 ساختمان تحت مالکیت شهرداری تهران به سال جاری منتقل شده است.تجربههای جهانی نشان میدهد، معلولان از کتابفروشیهای مناسبسازی شده بهعنوان یکی از ابزارهای دسترسی به منابع مطالعاتی برخوردارند که بهمعنای بهرهمندی از حقوق شهروندی است. با توجه به مسائل و مشکلات متعدد مدیریت شهری در کلانشهرها و شهرهای کمبرخوردارتر تاسیس کتابفروشی آنهم ویژه معلولان دور از دسترس بادامه مطلب

حسین عبدالملکیکارشناس و پژوهشگر سازمان اسناد و کتابخانه ملیسیطره و تعمیقِ روزافزونِ تأثیرات چندوجهی «داده و اطلاعات» در حیات اجتماعی و نقش آفرینی آن در تمامی ابعاد زندگی، باعث شده نیازهای اطلاعاتی –در مفهوم تعمیم یافته آن-یکی از کانونی ترین نیازهای جامعه بشری در ساحت های مختلف، از خُرد تا کلان و برای تمامی افراد به حساب آید.بر همین مبنا، تأمین و برآورده سازی نیازهای اطلاعاتی اقشار مختلف و تضمین دسترسی به مواد اطلاعاتی موردنیاز به شکلی مناسب برای همه گروههای اجتماعی را دارای اهمیتی بنیادین ساخته است.اتخاذ، کاربست و پیگیری راهبردهایی چون: «تلاش در ایجاد فرصتهای برابر برای دسترسی به اطلاعات»، «توجه ویژه به مقوله فقر اطلاعاتی و گروههای مواجه با آن»، «اهمیت فزاینده مسئله شکاف اطلاعاتی در ابعاد مختلف حیات اجتماعی و عملیاتی سازی راهبردهای مختلف جهت تقلیل یا برونرفت از آن»، «توجه به ارائه و بهرهگیری از مواد اطلاعاتی در مجاری و البته قالبهای مختلف و متناسب با گروههای گوناگون»، «ترویج و تأکید بر استفاده از راهبردهای جایگزین و بدیل و نیز مکمل در تضمین دسترسی به اطلاعات برای گروههای مختلف اجتماعی» و... از سوی تصمیم سازان و کنشگران این حوزه مبین اهمیت و البته حساسیت بالای همین موضوع است.افراد با آسیب بینایی به سبب «بینایی-پایه بودن» قریب بهاتفاق مواد و البته قالبها و مجاری دستیابی به اطلاعات و به طبع محرومیت نسبی یا مطلق از «چشم» بهمثابه مهمترین کانال دریافت اطلاعات از جمله گروههای اجتماعی هستند که در تراکمپذیری با برخی عوامل دیگر مستعد «فقر اطلاعاتی» مضاعفی میباشند.تا آنجا که از افراد نابینا بهعنوان یکی از فقیرترین گروهها در دسترسی به اطلاعات در ابعاد مختلف آن تعبیر میادامه مطلب

خرده روایتی از یک تجربه زیستهچرا بریلفا؟حسین عبدالملکی ،کارشناس و پژوهشگر سازمان اسناد و کتابخانه ملی دقیقاً 16 سال پیش اواخر آذرماه سال 1382، گروهی از دوستان هم دانشگاهی تصمیم گرفتند که پنج شنبه را بادامه مطلب

کاما، جشنواره ای در حوزه کتاب و معلولیتجشنواره ملی کاما یک گام رو به جلو در حوزه امور فرهنگی افراد دارای معلولیت، یعنی در حوزه کتابهای نویسندگان معلول و آثار مربوط به حوزه مطالعات معلولیت که بهاندازادامه مطلب

درخواست افراد با آسیب بینایی برای توجه ویژه به چاپ و نشر کتب بریلجشنواره ملی کاما امید دارد در راستای «توجه به انتظارات به حق جامعه افراد با آسیب بینایی»، «کم کردن فاصله با شاخص ها و استانداردهای جهاادامه مطلب

نابینای نخبه مقام اول دومین جشنواره ملی رسانهای معلولان را کسب کرددومین جشنواره ملی رسانهای معلولان با هدف افزایش مشارکت مؤثر و سازنده در تعالی افراد دارای معلولیت و فرهنگ سازی جامعه در بخشهای مختلادامه مطلب

برگزاری اختتامیه نخستین دوره جشنواره ملی خط بریل فارسیآیین اختتامیه نخستین دوره جشنواره ملی خط بریل فارسی (بریلفا) فردا سهشنبه 26 آذرماه در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می شود.به گزارش روادامه مطلب